Sau điều trị: tìm hiểu về duy trì

Khi khay cuối cùng kết thúc, điều trị chưa hẳn là xong. Giai đoạn duy trì giúp giữ răng ở vị trí mới. Bài này giải thích vì sao cần duy trì, các loại khí cụ duy trì thường gặp, bằng chứng so sánh được trích dẫn và những điều cần lưu ý khi đeo.

Vì sao cần giai đoạn duy trì

Nếu không có giai đoạn duy trì sau chỉnh nha, răng có xu hướng trở về vị trí ban đầu, hiện tượng này gọi là tái phát [Cochrane 2023]. Khí cụ duy trì giúp giữ răng ở vị trí mới và hạn chế xu hướng đó; răng và cơ thể cũng tự thay đổi theo thời gian [AAO Duy trì].

Với khay trong suốt, sau khay cuối cùng, bác sĩ có thể chỉ định khí cụ duy trì để giữ kết quả [FDA].

Các loại khí cụ duy trì thường gặp

Khí cụ duy trì trong suốt (tháo lắp)

Khí cụ Hawley (tháo lắp)

Dây duy trì cố định (mặt trong răng)

Khí cụ tháo lắp có thể được chỉ định đeo cả ngày hoặc chỉ một phần thời gian trong ngày [Cochrane 2023]. Loại khí cụ, hàm nào cần đeo và lịch đeo do bác sĩ chỉ định cho từng người.

Bằng chứng so sánh các cách duy trì

Tổng quan Cochrane năm 2023 gồm 47 nghiên cứu với 4.377 người, tìm tài liệu đến tháng 4/2022. Các tác giả đánh giá bằng chứng có mức chắc chắn thấp đến rất thấp, nên chưa thể kết luận một cách duy trì nào tốt hơn hẳn các cách khác [Cochrane 2023].

Trong một số so sánh sau mắc cài, khí cụ trong suốt tháo lắp có thể có chỉ số nướu thuận lợi hơn dây cố định; dữ liệu sâu răng còn ít. Một số so sánh với Hawley gợi ý mức giữ răng có thể tương tự; Hawley có thể ít gặp hỏng khí cụ hơn nhưng kém thoải mái hơn. Các kết quả riêng lẻ không chứng minh mọi loại khí cụ hoặc lịch đeo đều tương đương [Cochrane 2023].

Tổng quan này có ba giới hạn. Phần lớn nghiên cứu chỉ theo dõi dưới một năm. Các nghiên cứu là về duy trì sau điều trị bằng mắc cài. Tổng quan loại trừ các nghiên cứu về khay trong suốt [Cochrane 2023]. Vì vậy, kết quả không áp dụng trực tiếp cho người điều trị bằng khay.

Đeo khí cụ duy trì trong bao lâu

Thời gian đeo mỗi ngày phụ thuộc chỉ dẫn của bác sĩ và giai đoạn sau điều trị [AAO Duy trì]. Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ mô tả rằng thông thường cần dùng khí cụ duy trì lâu dài, thậm chí suốt đời, dù tần suất đeo có thể giảm dần; bác sĩ hướng dẫn dựa trên mức ổn định của răng [AAO Duy trì].

Không tự ngừng đeo hoặc tự giảm thời gian đeo khi chưa trao đổi với bác sĩ.

Chăm sóc khí cụ duy trì

Với khí cụ tháo lắp, một số nguyên tắc chăm sóc chung gồm [AAO Duy trì]:

• làm sạch hằng ngày, chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm và nước;
• tránh nước nóng và các sản phẩm chứa cồn hoặc thuốc tẩy (bleach), vì có thể làm hỏng khí cụ;
• khi không đeo, cất khí cụ trong hộp đựng để tránh thất lạc hoặc gãy;
• dùng cả hai tay khi tháo lắp để tránh làm cong khí cụ.

Với khí cụ cố định, chải răng quanh dây và làm sạch kẽ răng; tránh thức ăn cứng hoặc dẻo có thể làm bong dây [AAO Duy trì].

Hãy làm theo hướng dẫn riêng cho loại khí cụ bạn đang dùng.

Khi khí cụ duy trì có vấn đề

Khí cụ thấy chật hơn có thể là dấu hiệu răng đã dịch chuyển nhẹ. Nếu thấy khó chịu hoặc đau, hãy liên hệ bác sĩ [AAO Duy trì]. Khi khí cụ bị hư hoặc không còn vừa như lúc đầu, cũng nên liên hệ bác sĩ để kiểm tra [AAO Duy trì]. Không tự sửa hoặc tự điều chỉnh khí cụ.

Chi phí

Tại Hoa Kỳ, chi phí bộ khí cụ duy trì đầu tiên thường nằm trong chi phí điều trị, còn thay mới có thể tính riêng [AAO Duy trì]. Cách tính có thể khác nhau giữa các nơi, nên hãy hỏi rõ trước khi bắt đầu điều trị.

Bài viết cung cấp thông tin chung để bạn hiểu và chuẩn bị câu hỏi. Thông tin này không thay thế việc thăm khám và kế hoạch điều trị cá nhân.